معاون رئیس‌جمهور: پارک علم و فناوری دانشگاه تهران، کانون حکمرانی نوآوری روستایی کشور می‌شود/ آغاز شکل‌گیری زیست‌بوم استارت‌آپی توسعه روستایی و انتقال فناوری کشور در پارک دانشگاه تهران

رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه تهران: تاکید بر توانمندسازی روستاها به جای حمایت صرف / ۲۹۰ واحد فناور و اشتغال نزدیک به ۱۰ هزار نخبه در پارک علم و فناوری دانشگاه تهران

در نشست تخصصی و راهبردی مهندس عبدالکریم حسین‌زاده، معاون رئیس‌جمهور در امور توسعه روستایی و مناطق محروم، دکتر محمدنبی شهیکی معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و دکتر علی اسدی رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه تهران بر لزوم تغییر رویکرد از اقدامات حمایتی صرف به سمت توانمندسازی جوامع روستایی با تکیه بر فناوری‌های نوین تأکید شد.

در این جلسه مسیر جدیدی برای پیوند «حکمرانی فناوری و نوآوری» با «ظرفیت سنجی واحدهای فناور برای حمایت از توسعه روستایی دانش‌بنیان در مناطق کم برخوردار» ترسیم شد؛ فرایندی که با استقرار مرکز نوآوری و استارتاپی معاونت توسعه روستایی ریاست جمهوری در پارک علم و فناوری دانشگاه تهران، وارد مرحله اجرایی خواهد شد.

این نشست تخصصی که با هدف هم‌افزایی میان زیست‌بوم فناوری، دانشگاه و توسعه پایدار روستایی برگزار شد، بر عبور از الگوی سنتی حمایت‌های مقطعی و حرکت به سمت «توانمندسازی فناورانه روستاها» تأکید داشت؛ رویکردی که می‌تواند فصل تازه‌ای در سیاست‌گذاری توسعه منطقه‌ای و اقتصاد دانش‌بنیان کشور ایجاد کند.

پارک علم و فناوری دانشگاه تهران؛ پیشران اقتصاد دانش‌بنیان در زیست‌بوم نوآوری روستایی

ابتدا در این نشست، رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه تهران با تشریح ظرفیت‌های گسترده این مجموعه، اعلام کرد: در حال حاضر ۲۹۰ واحد فناور و شرکت دانش‌بنیان در پارک مستقر هستند و نزدیک به ۱۰ هزار نخبه و متخصص در این زیست‌بوم فعالیت می‌کنند.

به گفته وی، شرکت‌های مستقر در پارک طی سال گذشته بیش از هزار و ۵۰۰ خدمت و محصول فناورانه تولید کرده‌اند و حجم فروش آن‌ها به حدود ۲۵ هزار میلیارد تومان رسیده است؛ ظرفیتی که می‌تواند در خدمت توسعه متوازن کشور و کاهش شکاف‌های منطقه‌ای قرار گیرد.

دکتر اسدی با اشاره به ضرورت توسعه فناوری در حوزه کشاورزی و مناطق روستایی تأکید کرد: امروز امنیت غذایی، اقتصاد روستا و تاب‌آوری اجتماعی بدون فناوری قابل تحقق نیست و پارک علم و فناوری دانشگاه تهران آمادگی دارد به هاب ملی نوآوری روستایی و کشاورزی هوشمند تبدیل شود.

رئیس هیئت مدیره صندوق پژوهش و فناوری دانشگاه تهران همچنین از ظرفیت بیش از ۱۰۰ هزار متر مربع فضای تخصصی در حوزه فناوری‌های کشاورزی و استقرار ده‌ها شرکت فناور فعال در حوزه توسعه روستایی خبر داد و افزود: باید از ظرفیت استارت‌آپ‌ها، شتاب‌دهنده‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان برای خلق ثروت محلی، جلوگیری از مهاجرت روستایی و توسعه اشتغال پایدار استفاده شود.

دکتر اسدی با اشاره به اهمیت بخش روستایی در اقتصاد کشور اظهار داشت: واقعیت این است که نزدیک به ۱۵ درصد از تولید ناخالص داخلی کشور توسط جامعه روستایی و بخش کشاورزی ایجاد می‌شود و بیش از ۱۵ درصد اشتغال روستایی نیز در این حوزه شکل گرفته است. با این حال، سهم هسته‌های فناور مستقر در پارک که در حوزه کشاورزی و منابع طبیعی فعالیت می‌کنند، حدود ۶ درصد و سهم شرکت‌ها در این حوزه حدود ۸ درصد است که جای کار زیادی دارد.

رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه تهران با اشاره به ظرفیت‌های مغفول مانده در این حوزه، افزود: ما تعداد ۳۰ شرکت  فناور در حوزه روستایی در دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی کرج داریم و همچنین در دانشکده فناوری‌های کشاورزی ابوریحان (شهرستان پاکدشت) بیش از ۱۰۰ هزار متر مربع فضای خالی داریم که این ظرفیت می‌تواند به پایگاه مهمی برای توسعه فناوری‌های کشاورزی و روستایی تبدیل شود.

دانشگاه تهران؛ پایگاه ملی اتصال علم، فناوری و توسعه منطقه‌ای

در ادامه این نشست، معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری نیز با اشاره به ظرفیت خوب شبکه پارک‌های علم و فناوری کشور، تأکید کرد: پارک علم و فناوری دانشگاه تهران، الگویی موفق از اتصال دانشگاه، فناوری، بازار و توسعه منطقه‌ای ارائه کرده و می‌تواند مدل ملی «روستای مقاوم و دانش‌بنیان» را شکل دهد.

وی افزود: امروز بیش از ۱۵ هزار واحد فناور در ۵۸ پارک فناوری کشور فعال هستند و این شبکه عظیم می‌تواند بازوی اجرایی توسعه فناورانه روستاها، انتقال فناوری و ایجاد خوشه‌های نوآوری محلی باشد.

بر اساس توافقات صورت‌گرفته، معاونت توسعه روستایی و مناطق محروم ریاست‌جمهوری به‌صورت رسمی در پارک علم و فناوری دانشگاه تهران مستقر خواهد شد؛ اقدامی که از نگاه کارشناسان، می‌تواند نقطه آغاز شکل‌گیری نسل جدید حکمرانی فناوری و نوآوری در توسعه روستایی کشور باشد.

شکل‌گیری مدل جدید حکمرانی فناوری و نوآوری روستایی

در بخش دیگر این نشست معاون رئیس‌جمهور در امور توسعه روستایی و مناطق محروم، با تأکید بر تغییر پارادایم توسعه روستایی اظهار داشت: نگاه سنتی به مناطق محروم باید تغییر کند؛ مسئله اصلی این نیست که روستاها چه ندارند، بلکه باید دید چه ظرفیت‌ها و ثروت‌هایی در آن‌ها نهفته است.

وی افزود: فناوری، داده و نوآوری می‌توانند حلقه مفقوده توسعه روستایی را تکمیل کنند و زنجیره ارزش تولیدات روستایی را از وابستگی به واسطه‌ها خارج سازند. زنان روستایی، صنایع‌دستی، کشاورزی هوشمند، گردشگری بومی و اقتصاد دیجیتال، همگی ظرفیت‌هایی هستند که با حکمرانی نوآورانه می‌توانند به موتور خلق ثروت تبدیل شوند.

مهندس حسین‌زاده از طراحی «مراکز فناورانه توسعه روستایی» به‌عنوان یکی از برنامه‌های کلیدی دولت خبر داد و تصریح کرد: این مراکز با محوریت استارت‌آپ‌ها، شتاب‌دهنده‌ها، صنایع خلاق و شرکت‌های فناور، به کانون‌های تحول اقتصادی و اجتماعی در روستاها تبدیل خواهند شد.

وی همچنین اعلام کرد: مجوز تأسیس صندوق پژوهش و فناوری توسعه روستایی صادر شده و با همکاری وزارت علوم، پنج مرکز انتقال فناوری در استان‌های مختلف کشور راه‌اندازی خواهد شد.

سهم بالای واسطه‌ها از صنایع دستی

مهندس حسین‌زاده در مورد استفاده از توانمندی‌های حوزه روستایی، گفت: زنان روستایی هستند که سوزن دوزی انجام می‌دهند، ولی به دلیل وجود دلالان و واسطه بسیار نمی‌توانند از دسترنج خود بهره زیادی ببرند. واسطه‌گری یک امر حرفه‌ای است، ولی نهایت با ۵ تا ۱۰ درصد سود، نه اینکه ۷۰، ۸۰ درصد سود را واسطه‌ها استفاده کنند.

وی تاکید کرد: تا زمانی که ما نتوانیم داخل پارک مستقر شویم، نمی‌توانیم ایده‌های جدید را محقق کنیم. ما می‌خواهیم معاونت امور توسعه روستایی و مناطق محروم کشور در داخل پارک مستقر شود و محل خلق ایده و تولید ثروت شود.

۳۹ هزار روستا در انتظار توسعه فناوری

مهندس حسین‌زاده با اشاره به آمار روستاهای کشور، گفت: ما ۳۹ هزار روستا داریم که بالای ۲۰ خانوار هستند و تعداد زیادی روستا داریم که خالی از سکنه هستند یا کمتر از ۲۰ خانوار دارند. مسیر ما باید از حمایت به سمت توانمندسازی پیش برود و این توانمندسازی در همین پارک‌های علم و فناوری امکان پذیر است.

راه‌اندازی ۵ مرکز انتقال فناوری در استان‌های منتخب

معاون امور توسعه روستایی ریاست جمهوری اظهار کرد: همچنین با همکاری معاونت فناوری و نوآوری وزارت علوم، ۵ منطقه را برای راه‌اندازی مراکز انتقال فناوری توسعه فناوری روستایی انتخاب کردیم و به زودی این مراکز در استان‌های اصفهان، سیستان و بلوچستان، آذربایجان غربی، سمنان و تهران راه‌اندازی می‌شود.

مهندس حسین‌زاده با اشاره به همکاری با پارک علم و فناوری دانشگاه تهران گفت: ما به تفاهم رسیدیم که در پارک علم و فناوری تهران مستقر شویم و در صورتی که مقدمات آن فراهم شود به همراه وزیر علوم دفتر معاونت توسعه روستایی در پارک فناوری تهران را به زودی افتتاح خواهیم کرد.

وی همچنین اظهار کرد: در شهریور ماه اولین جشنواره ایده‌های استارتاپی توسعه روستایی را به همراه وزارت علوم برگزار خواهیم کرد.

فناوری تنها مسیر جبران توسعه مناطق روستایی است

معاون رئیس جمهور در امور توسعه روستایی و مناطق محروم کشور با اشاره به ظرفیت پارک‌های علم و فناوری در توسعه مناطق روستایی، گفت: تنها مسیر جبران فاصله مناطق روستایی و کمتر برخوردار با سایر مناطق، بهره‌گیری از فناوری است و در این مسیر پارک‌های علم و فناوری می‌توانند ایده‌های کوچک را به ثروت‌های بزرگ تبدیل کنند.

گفتنی است پایان بخش این دیدار، بازدید معاون رئیس جمهور و هیئت همراه از شرکت های فناور مستقر در پارک دانشگاه تهران در حوزه روستایی و همچنین بازدید از برخی فضاهای کالبدی بود.