تشریح زنجیره ارزش فناوری و ظرفیت‌های زیست‌بوم نوآوری پارک علم و فناوری دانشگاه تهران

در نشست مشترک با رؤسای مراکز رشد دانشگاه پیام نور، ظرفیت‌ها، خدمات، برنامه‌های حمایتی و روند تکامل زیست‌بوم نوآوری و فناوری پارک علم و فناوری دانشگاه تهران تشریح شد.

به گزارش روابط عمومی پارک علم و فناوری دانشگاه تهران، در نشست مشترک با رؤسای مراکز رشد دانشگاه پیام نور، مهندس میثم یوسفی، رئیس مرکز رشد پارک علم و فناوری دانشگاه تهران، با ارائه گزارشی از روند شکل‌گیری و توسعه پارک، به تشریح ساختار، برنامه‌ها، خدمات و ظرفیت‌های این مجموعه در حمایت از جریان نوآوری و توسعه کسب‌وکارهای فناور پرداخت.

از شکل‌گیری ایده تا پوشش زنجیره کامل آمادگی فناوری
یوسفی با اشاره به روند شکل‌گیری پارک علم و فناوری دانشگاه تهران اظهار کرد: ایده راه‌اندازی این مجموعه از سال ۱۳۸۰ شکل گرفت و در سال ۱۳۸۲ مجوز راه‌اندازی مرکز رشد اخذ شد. در ادامه، از سال ۱۳۸۴ موضوع تأسیس پارک علم و فناوری دانشگاه تهران دنبال شد و با راه‌اندازی مرکز نوآوری و کارآفرینی، مسیر توسعه زیست‌بوم نوآوری دانشگاه وارد مرحله جدیدی شد.

وی افزود: در سال ۱۴۰۲ نیز ناحیه نوآوری دانشگاه تهران راه‌اندازی شد که به‌عنوان یکی از نمونه‌های تکامل‌یافته زیست‌بوم نوآوری دانشگاهی، ظرفیت قابل توجهی برای توسعه تعامل میان دانشگاه، صنعت، جامعه و کسب‌وکارها ایجاد کرده است. رئیس مرکز رشد پارک علم و فناوری دانشگاه تهران با تشریح زنجیره فعالیت‌های پارک در سطوح مختلف آمادگی فناوری (TRL) گفت: این زنجیره از شکل‌گیری ایده در مرکز کارآفرینی آغاز می‌شود و ایده‌ها در برنامه‌های مختلف از جمله رویش مورد بررسی و حمایت قرار می‌گیرند. از سطح TRL4 نیز ایده‌ها در قالب برنامه شکوفایی مورد حمایت قرار می‌گیرند که اعضای هیئت علمی، دانشجویان و پژوهشگران از مخاطبان اصلی این برنامه هستند.
وی ادامه داد: در مرکز رشد، شرکت‌ها در دو گروه شرکت‌های رشدی و پسا‌رشد فعالیت می‌کنند. شرکت‌های ورودی به مرکز رشد معمولاً در سطوح بالاتر آمادگی فناوری قرار دارند و از محصول برخوردارند. شرکت‌های پسا‌رشد نیز امکان توسعه فناوری و کسب‌وکار خود تا سطوح بالاتر آمادگی فناوری را خواهند داشت.

یوسفی تأکید کرد: بر این اساس، پارک علم و فناوری دانشگاه تهران یک زنجیره ارزش کامل از TRL1 تا TRL9 را پوشش می‌دهد و تلاش می‌کند متناسب با مرحله رشد هر ایده یا کسب‌وکار، خدمات مورد نیاز را ارائه کند. فعالیت ۱۹۵ شرکت و ۱۰۴ هسته در پارک علم و فناوری دانشگاه تهران رئیس مرکز رشد پارک علم و فناوری دانشگاه تهران با اشاره به ظرفیت‌های موجود در مرکز رشد گفت: در حال حاضر ۱۰۴ هسته در مجموعه فعال هستند و بخشی از این هسته‌ها در مسیر ورود به مرکز رشد قرار دارند. وی افزود: شرکت‌های رشدی نیز پس از طی مراحل لازم می‌توانند وارد مرحله پسا‌رشد شوند و از خدمات تخصصی‌تر برای توسعه فناوری و کسب‌وکار خود بهره‌مند شوند. همچنین مرکز توسعه و ترویج کسب‌وکار به شرکت‌هایی که مراحل رشد را طی کرده و به کسب‌وکارهای توسعه‌یافته تبدیل شده‌اند، خدمات تخصصی ارائه می‌کند. یوسفی با اشاره به حضور شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان در پارک اظهار کرد: در حال حاضر ۱۹۵ شرکت در پارک علم و فناوری دانشگاه تهران فعالیت دارند و بخش قابل توجهی از شرکت‌های دانش‌بنیان عضو، توسط اعضای هیئت علمی، دانشجویان و دانش‌آموختگان دانشگاه شکل گرفته‌اند. وی حوزه‌های فناوری فعال در پارک را متنوع دانست و افزود: فناوری اطلاعات و ارتباطات، مکانیک، الکترونیک و کنترل، فناوری زیستی، علوم کشاورزی و منابع طبیعی، تجهیزات پزشکی و حوزه نفت و گاز از جمله مهم‌ترین حوزه‌های فعالیت شرکت‌های مستقر در پارک هستند.

پیوند سرمایه و فناوری در شبکه سرمایه‌گذاران پارک
رئیس مرکز رشد پارک علم و فناوری دانشگاه تهران با اشاره به راه‌اندازی شبکه سرمایه‌گذاران پارک گفت: با توجه به اینکه بخش قابل توجهی از مخاطبان پارک را دانشجویان و اعضای هیئت علمی دانشگاه تشکیل می‌دهند، پلتفرم شبکه سرمایه‌گذاران با هدف تسهیل ارتباط میان سرمایه‌گذاران و سرمایه‌پذیران راه‌اندازی شده است. وی ادامه داد: این شبکه در حال حاضر حدود ۱۹۲ سرمایه‌پذیر و ۱۱۲ سرمایه‌گذار حقیقی و حقوقی دارد و به‌دنبال ایجاد ارتباط مؤثرتر میان ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری و کسب‌وکارهای فناور است. یوسفی خدمات پارک را شامل اسکان و عضویت، فضای کار اشتراکی، آموزش، معرفی به شبکه سرمایه‌گذاران، خدمات کلینیک کسب‌وکار، خدمات شهروندی، معرفی به رسانه‌ها، طرح دستیار فناوری، خوشه‌های تخصصی، منتورینگ، گرنت و تسهیلات استارتاپی عنوان کرد. وی افزود: بخشی از خدمات مالی و تسهیلاتی نیز از طریق صندوق پژوهش و فناوری دانشگاه تهران ارائه می‌شود.

توسعه تعاملات بین‌المللی و زیرساخت‌های فناورانه
یوسفی در ادامه با اشاره به تعاملات بین المللی پارک علم و فناوری دانشگاه تهران اظهار کرد: طی سال‌های اخیر هیئت‌ها و مقامات علمی و اقتصادی کشورهای مختلف از پارک بازدید کرده‌اند که از جمله آن‌ها می‌توان به وزیر علوم اندونزی، سفیر ونزوئلا، معاون پژوهش و توسعه وزیر علوم عراق، رؤسای دانشگاه‌های بغداد، بصره و موصل، فعالان اقتصادی چین و سفیران ژاپن و نیکاراگوئه اشاره کرد.

ناحیه نوآوری دانشگاه تهران؛ بستری برای توسعه زیست‌بوم نوآوری
رئیس مرکز رشد پارک علم و فناوری دانشگاه تهران در بخش دیگری از سخنان خود به ناحیه نوآوری دانشگاه تهران اشاره کرد و گفت: این ناحیه در محدوده‌ای به وسعت ۷۵۰ هکتار شکل گرفته که ۵۰ هکتار آن را شهر دانش تشکیل می‌دهد و از بزرگ‌ترین نواحی نوآوری کشور به شمار می‌رود.
وی افزود: ناحیه نوآوری دانشگاه تهران با رویکرد زندگی پایدار، سبز و هوشمند در مسیر توسعه زیست‌بوم نوآوری و فناوری و ایجاد پیوند میان دانشگاه، صنعت، جامعه و کسب‌وکارها حرکت می‌کند.

تحول مراکز رشد؛ از ارائه فضا تا خدمات هوشمند و دیجیتال
یوسفی در ادامه، روند تحول نسل‌های مختلف مراکز رشد را تشریح کرد و گفت: در نسل نخست مراکز رشد، تمرکز اصلی بر فراهم کردن فضای اداری با هزینه کمتر نسبت به بازار بود؛ اما در نسل‌های بعدی، خدمات توسعه‌یافته‌تری از جمله شتاب‌دهنده‌ها، فضاهای کار اشتراکی، مراکز نوآوری، آزمایشگاه‌ها و دسترسی بیشتر به منابع شکل گرفت. وی با اشاره به ظهور نسل پنجم مراکز رشد افزود: در نسل‌های جدید، موضوعاتی همچون یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی، خدمات دیجیتال و محیط‌های مجازی در حال پررنگ‌تر شدن است. رئیس مرکز رشد پارک علم و فناوری دانشگاه تهران تأکید کرد: هر نسل از مراکز رشد باید ضمن بهره‌گیری از دستاوردهای نسل‌های پیشین، خدمات و کارکردهای جدیدی را متناسب با نیازهای روز ارائه کند. در نسل‌های جدید، واقعی و اثربخش بودن خدمات اهمیت بیشتری پیدا کرده است و این روند، بازتاب‌دهنده تغییرات گسترده در حوزه کارآفرینی، جهانی‌شدن و نقش اجتماعی مراکز رشد است.

در پایان این نشست، رؤسای مراکز رشد دانشگاه پیام نور از مرکز توسعه کسب‌وکار صنعت ۴ و شرکت های دانش بنیان هیرونگار پارس و حرکت پردازان آینده مستقر در پارک علم و فناوری دانشگاه تهران بازدید کردند و  از نزدیک با ظرفیت‌ها، محصولات و فعالیت‌های این شرکت‌ها آشنا شد.