تأکید بر توسعه همکاری‌های فناورانه میان پارک علم و فناوری دانشگاه تهران، وزارت نفت و شرکت ملی نفت ایران

در راستای پیشبرد سیاست‌های اقتصاد دانش‌بنیان و تقویت پیوند میان دانشگاه، شرکت‌های فناور و صنایع بزرگ، نشستی با حضور متخصصان سیاست‌گذاری، مدیران نوآوری و نمایندگان نهادهای مالی برگزار شد. هدف از این نشست، شناسایی ظرفیت‌های پارک علم و فناوری دانشگاه تهران برای رفع نیازهای فناورانه صنعت پالایش نفت و ایجاد سازوکارهای مشترک برای توسعه راهکارهای فناورانه بود. همچنین محورهای دیگری چون توسعه همکاری‌های پژوهشی، تأمین مالی طرح‌های نوآورانه و تسریع در تجاری‌سازی دستاوردهای علمی، به منظور ایجاد همکاری‌های پایدار در زنجیره نوآوری مورد بررسی قرار گرفت.

در ابتدای این نشست دکتر علی اسدی، رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه تهران، ضمن عرض خیرمقدم با تشریح ظرفیت‌های زیست‌بوم نوآوری و فناوری دانشگاه، سرمایه‌گذاری در این حوزه را زمینه‌ساز توسعه سرمایه انسانی متخصص، دانش فنی و ایجاد ظرفیت‌های نوآورانه و فناورانه کشور دانست و اظهار کرد: هدایت منابع به سمت زیست‌بوم نوآوری دانشگاهی، می‌تواند به تقویت زنجیره ارزش فناوری در صنایع نفت، گاز و پالایش منجر شود. وی با اشاره به ظرفیت‌های موجود در پارک، از فعالیت واحدهای فناور و شرکت های دانش‌بنیان پارک در حوزه‌هایی همچون کاتالیست، پلیمر و مواد پیشرفته و… خبر داد و افزود: حضور اعضاء هیئت علمی دانشگاه تهران ظرفیت قابل توجهی برای شناسایی مسائل صنعتی، توسعه راهکارهای فناورانه و انتقال دانش به صنعت ایجاد کرده است. رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه تهران با تأکید بر ضرورت عبور از الگوهای سنتی، تأمین مالی، توسعه سرمایه‌گذاری خطرپذیر در فناوری و ایجاد تعامل و فراهم نمودن سازوکارهای سرمایه‌گذاری مشترک میان پارک، شرکت‌های بزرگ صنعتی و نهادهای مالی را الگویی موفق دانست.

به گفته وی، شکل‌گیری این سازوکارها می‌تواند ضمن توزیع ریسک سرمایه‌گذاری در طرح‌های فناورانه، مسیر توسعه نمونه‌های صنعتی، تجاری‌سازی محصولات و ورود فناوری‌های جدید به زنجیره تولید را تسهیل کند. رئیس هیئت مدیره صندوق پژوهش و فناوری دانشگاه تهران همچنین بر ظرفیت‌های پارک برای ایجاد شبکه‌های تخصصی میان شرکت‌های فناور، اساتید و دانشجویان دانشگاه و صنایع بزرگ تأکید کرد و بهره‌گیری از ظرفیت‌های قانونی و مشوق‌های پیش‌بینی‌شده در قانون جهش تولید دانش‌بنیان را یکی از ابزارهای مؤثر برای توسعه این همکاری‌ها دانست.

در بخش دیگری از این نشست، دکتر فصیحی سرپرست اداره کل پژوهش و فناوری وزارت نفت با تشریح نقش پارک ها در تسهیل اجرای پروژه‌های فناورانه و صنعتی، افزایش اعتماد صنایع بزرگ به شرکت‌های فناور را نیازمند بازطراحی الگوی همکاری و قراردادهای فناورانه دانست. وی طراحی قراردادهای مبتنی بر نتیجه، شفافیت در فرآیند تأمین مالی، تعیین دقیق تعهدات طرفین و پیش‌بینی حمایت‌های حقوقی و مالی از سرمایه‌گذاران را از الزامات توسعه پروژه‌های فناورانه عنوان کرد. دکتر فصیحی همچنین به ظرفیت مشوق‌های مالیاتی برای حمایت از فعالیت‌های تحقیق و توسعه اشاره کرد و بهره‌گیری هدفمند از اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه را ابزاری مؤثر برای ترغیب صنایع بزرگ به سرمایه‌گذاری در توسعه زیست بوم فناوری دانست.

در ادامه این دیدار دکتر علیرضا بدیعی مدیرکل ارتباط با صنعت و جامعه دانشگاه تهران؛ با بررسی چالش‌های موجود در تعامل میان صنعت و زیست‌بوم فناوری کشور، بر ضرورت عبور از همکاری‌های مقطعی و تشریفاتی تأکید کرد. وی ایجاد سازوکارهای روشن برای تعریف مسئله، انتخاب راهکار، ارزیابی فناوری، تأمین مالی و پایش نتایج پروژه‌ها را از الزامات شکل‌گیری همکاری‌های اثربخش میان صنعت و شرکت‌های فناور دانست و بر نقش وزارت نفت در تسهیل و هماهنگی پایدار این فرآیندها تأکید کرد. در بخش دیگری از این جلسه، دکتر مهدی فریدوند مدیرعامل صندوق پژوهش و فناوری دانشگاه تهران با تشریح اقدامات و ظرفیت‌های صندوق پژوهش و فناوری، صدور ضمانت‌نامه‌های تخصصی و ارائه تسهیلات هدفمند برای پروژه‌های صنعتی و فناورانه را از مهم‌ترین ابزارهای این نهاد در حمایت از توسعه فناوری کشور عنوان کرد. وی افزود: صندوق پژوهش و فناوری می‌تواند با کاهش ریسک مالی پروژه‌ها و ایجاد سازوکارهای تضمین و تأمین مالی، زمینه شکل‌گیری اعتماد میان شرکت‌های صنعتی، سرمایه‌گذاران و شرکت‌های فناور را تقویت کند. در این دیدار دکتر مرادی معاون تجاری سازی معاونت پژوهش و فناوری وزارت نفت نیز با اشاره به ظرفیت‌های پژوهشی و فناورانه موجود در وزارت نفت، بر ضرورت استفاده هدفمند از ظرفیت اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه تأکید کرد. وی شفافیت فرآیند پذیرش هزینه‌های تحقیق و توسعه، تسهیل فرآیندهای مالی و مالیاتی و کاهش پیچیدگی‌های اجرایی را از الزامات اثربخشی این ابزار حمایتی دانست و بر ضرورت ایجاد مسیر مشخص برای استفاده صنایع از این ظرفیت قانونی تأکید کرد.

در ادامه نشست، دکتر آصف کریمی معاون توسعه فناوری پارک علم و فناوری دانشگاه تهران با ترسیم افق همکاری‌های مشترک، ظرفیت پارک علم و فناوری دانشگاه تهران در جذب و توسعه شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان و ایجاد ارتباط میان آنها با صنایع بزرگ را یکی از مزیت‌های راهبردی این مجموعه عنوان کرد. وی بر توسعه شبکه‌سازی هدفمند میان شرکت‌های فناور، سرمایه‌گذاران، دانشگاه و صنایع تأکید کرد و تجربه استقرار صندوق سرمایه‌گذاری جسورانه شرکت فولاد مبارکه در پارک علم و فناوری دانشگاه تهران را نمونه‌ای از ظرفیت‌های موجود برای شکل‌دهی به مدل‌های جدید همکاری میان صنعت و زیست‌بوم نوآوری و فناوری دانست.دکتر کریمی ابراز امیدواری کرد وزارت نفت و شرکت ملی نفت ایران نیز با بهره‌گیری از این تجربه و متناسب با نیازهای فناورانه خود، نقش فعال‌تری در زیست‌بوم نوآوری و فناوری در حوزه صنعت نفت ایفا کنند.وی افزود: توسعه سبد فناوری، سرمایه‌گذاری بر راهکارهای فناورانه، ایجاد بازار برای محصولات شرکت‌های دانش‌بنیان و اتصال ظرفیت‌های علمی و فناورانه دانشگاه به نیازهای واقعی صنعت، می‌تواند به شکل‌گیری زنجیره‌ای پایدار از توسعه فناوری و تجاری‌سازی در صنعت پالایش نفت منجر شود.
در پایان این نشست، بر ضرورت تدوین برنامه عملیاتی برای توسعه همکاری‌های مشترک، شناسایی نیازهای فناورانه صنعت پالایش نفت، استفاده از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان و مراکز رشد، توسعه ابزارهای تأمین مالی فناوری و ایجاد سازوکارهای پایدار برای تجاری‌سازی راهکارهای فناورانه و استفاده از مزایای قانون جهش تولید اقتصاد دانش بنیان تأکید شد.